Kamienna w okolicach Bałtowa to rzeka, która potrafi zaskoczyć. Wije się przez jurajski przełom, tworząc malownicze zakola między wapiennymi skałkami i bujną roślinnością. Przez lata spływano tędy tratwami prowadzonymi przez lokalnych flisaków, dziś dominują kajaki. Niezależnie od formy, pozostaje ta sama trasa przez jedno z bardziej urokliwych miejsc Świętokrzyskiego.
- malownicze krajobrazy jurajskiego przełomu
- bogactwo fauny i flory
- elastyczne trasy spływów
- możliwość wypożyczenia sprzętu na miejscu
- bliskość do atrakcji turystycznych
Historia spływów na Kamiennej w Bałtowie
Pomysł na spływy tratwami w Bałtowie pojawił się w 2001 roku. Jerzy Gierczak, lokalny pasjonat, postanowił wykorzystać potencjał Kamiennej i zorganizować atrakcję wzorowaną na słowackim Popradzie. Ludzie początkowo traktowali to jak dziwactwo – spławy tratwami w środku Polski, gdzie nie ma gór? Ale pomysł się obronił.
Pierwszą tratwę zbudował razem z kolegami, potem sprowadził kolejne ze Słowacji. Przystań górną nazwano „Gierczakówką” – na jego cześć. Przez kilkanaście lat dwunastoosobowe tratwy kursowały regularnie, prowadzone przez dwóch flisaków w tradycyjnych strojach. Jeden sterował, drugi opowiadał lokalne legendy i grał na akordeonie. To był spory hit – szczególnie dla rodzin z dziećmi zwiedzających pobliski JuraPark.
Pierwsza tratwa, która rozpoczęła przygodę ze spływami w Bałtowie, do dziś stoi jako zabytek na brzegu rzeki – przypomnienie o początkach tej lokalnej inicjatywy.
Spływy tratwami zakończono kilka lat temu. Przyczyny były prozaiczne – utrzymanie tratw, procedury związane z odbiorem technicznym, konieczność posiadania książeczek marynarskich przez flisaków. W 2019 roku zastąpiły je spływy kajakowe, które okazały się bardziej elastyczne i łatwiejsze w organizacji.
Co oferują dzisiejsze spływy kajakowe
Obecnie na Kamiennej w Bałtowie działa wypożyczalnia kajaków z kilkoma trasami do wyboru. Najkrótsza liczy około 3 kilometry i trwa mniej więcej godzinę – to właściwie ta sama trasa, którą kiedyś pokonywały tratwy. Start z przystani przy dawnym spływie tratwami, meta na Okręglicy tuż przy Bałtowskim Kompleksie Turystycznym.
Druga popularna trasa to około 13 kilometrów – dla tych, którzy chcą spędzić więcej czasu na wodzie. Zajmuje około 3 godzin, choć wszystko zależy od tempa. Krajobraz Doliny Kamiennej robi wrażenie – wapienne skały, meandrujące zakola, miejscami rzeka oddala się od drogi i można poczuć się jak na prawdziwej wodnej wyprawie.
Do wypożyczenia jest 28 kajaków dwuosobowych i 10 jednoosobowych. Dla dzieci do 10 lat można dokupić dostawkę gratis. Sprzęt jest dostępny przez cały tydzień, pierwsze wypożyczenie już o 9:00 rano.
Dlaczego warto spłynąć Kamienną
Przełom Kamiennej to nie są Pieniny, ale ma swój klimat. Jurajskie wapienie tworzą charakterystyczne ścianki po obu stronach doliny. W urwistych brzegach gniazdują zimorodki, można trafić na czaple siwe, a czasem nawet bociana czarnego. Bobry też tu mieszkają – ich ślady widać na powalonych drzewach przy brzegu.
Roślinność nadrzeczna jest gęsta, co daje przyjemne poczucie odcięcia od cywilizacji. Choć droga biegnie niedaleko, przez większość trasy jej nie widać. Rzeka wije się, odsłaniając raz wiejskie krajobrazy z zabytkowym kościołem, raz dziką przyrodę. W słoneczne dni nad wodą roi się od ważek i motyli.
W wodach Kamiennej żyją także ryby – płocie, klenie, okonie. Wędkarze doceniają te rejony, choć podczas spływu raczej nie ma czasu na łowienie.
Z perspektywy kajaka widać też panoramę Bałtowskiej wsi i położony na wzgórzu pałac książąt Druckich-Lubeckich – stamtąd właśnie startowały niegdyś tratwy. To ciekawy kontrast: historyczna architektura na wzgórzu i dzika przyroda w dolinie.
Dla kogo jest ten spływ
Krótka trasa kajakowa to opcja dla rodzin z dziećmi, początkujących i tych, którzy chcą po prostu spędzić godzinę na wodzie bez większego wysiłku. Kamienna w tym odcinku jest spokojna, bez progów czy innych trudności. Nie trzeba mieć doświadczenia – wystarczy podstawowa instrukcja przy wypożyczalni.
Dłuższa trasa, 13-kilometrowa, to propozycja dla nieco bardziej aktywnych. Trzy godziny wiosłowania to już konkretny wysiłek fizyczny, ale nadal w granicach możliwości przeciętnie sprawnej osoby. Warto wybrać tę opcję, jeśli ktoś lubi dłuższe wodne wycieczki i nie boi się spędzić pół dnia na rzece.
Spływ kajakowy dobrze łączy się z wizytą w JuraParku Bałtów – większość turystów przyjeżdża właśnie tam, a kajaki to sposób na urozmaicenie dnia. Po kilku godzinach oglądania dinozaurów i chodzenia po parku, godzina na wodzie to przyjemna odmiana.
Praktyczne informacje przed spływem
Rezerwacja kajaka jest obowiązkowa i odbywa się telefonicznie pod numerem 780 155 999. Warto dzwonić z wyprzedzeniem, szczególnie w weekendy i wakacje – sprzęt bywa wtedy wypożyczony.
Godziny wypożyczenia: pierwsze kajaki schodzą na wodę o 9:00. Ostatni start na dłuższą trasę (13 km) to maksymalnie 15:00, na krótszą (3 km) można wystartować najpóźniej o 17:00. Sezon trwa od kwietnia do października – wszystko zależy od pogody i stanu wody w rzece.
Ceny są zmienne i najlepiej je sprawdzić bezpośrednio przy rezerwacji. Warto zapytać o zniżki grupowe – dla grup powyżej 25 osób zazwyczaj obowiązują preferencyjne stawki.
Jak dojechać i co dalej
Bałtów leży około 14 kilometrów na wschód od Ostrowca Świętokrzyskiego. Dojazd samochodem jest prosty – wystarczy kierować się na JuraPark, który jest dobrze oznakowany z głównych dróg. Wypożyczalnia kajaków znajduje się na terenie Bałtowskiego Kompleksu Turystycznego.
Po spływie kajak oddaje się na przystani końcowej przy Okręglicy. Jeśli ktoś zostawił samochód przy punkcie startowym, trzeba pomyśleć o powrocie. Kiedyś kursowała „ciuchcia bałtowska” – mały pociąg turystyczny – ale warto sprawdzić aktualną dostępność tego środka transportu.
Czas na spływ: krótka trasa to około godziny, dłuższa około 3 godzin. Do tego dochodzi czas na wypożyczenie sprzętu, instruktaż i ewentualny powrót do punktu wyjścia. Planując dzień w Bałtowie warto zarezerwować co najmniej 2-3 godziny na całą przygodę z kajakami.
Kamienna to rzeka, która przez miliony lat żłobiła jurajskie skały – to właśnie jej działalność odsłoniła słynne tropy dinozaurów, które dały początek Bałtowskiemu Parkowi Jurajskiemu.
Spływ Kamienną w Bałtowie zmienił formę – z tratw na kajaki – ale pozostał ciekawą atrakcją dla odwiedzających Świętokrzyskie. To sposób na zobaczenie regionu z innej perspektywy i aktywne spędzenie czasu na świeżym powietrzu. Dla rodzin z dziećmi, grup znajomych czy par szukających spokojnej wodnej przygody – Kamienna oferuje kilka godzin przyjemnego spływu przez jeden z ładniejszych zakątków województwa.