W sercu sandomierskiego Rynku stoi budynek, który trudno przeoczyć. Kamienica Oleśnickich wyróżnia się charakterystycznymi podcieniami i barokowym szczytem z balustradą, ale to nie tylko architektura przyciąga tu odwiedzających. Po gruntownej rewitalizacji stara mieszczańska kamienica zmieniła się w interaktywne centrum, gdzie historia spotyka się z nauką i zabawą.
To miejsce dla rodzin z dziećmi, które szukają czegoś więcej niż tradycyjnego muzeum. I dla tych, którzy chcą poznać Sandomierz w nieco inny sposób.
- interaktywne strefy dla całej rodziny
- fascynująca historia reformacji
- mechaniczny teatrzyk pełen przygód
- matematyczne wyzwania dla każdego
- odkrywanie tajemnic Sandomierza w zabawny sposób
Kamienica z historią i charakterem
Budynek stoi na gotyckich fundamentach, choć obecny kształt zawdzięcza odbudowie z lat 1770-1780. Wcześniejsza kamienica spłonęła w wielkim pożarze miasta w 1757 roku. Rodzina Oleśnickich, która wtedy kupiła działkę, postawiła nowy budynek w stylu barokowym – ten sam, który można podziwiać dziś.
Kamienica wysuwa się nieco przed linię pozostałej zabudowy rynkowej. To efekt zachowanych podcieni, które w innych budynkach wokół rynku dawno zanikły. Dlatego właśnie ten budynek tak często pojawia się na pocztówkach z Sandomierza.
Historia kamienicy sięga jeszcze głębiej. Pierwotny budynek z przełomu XVI i XVII wieku należał między innymi do Jerzego Kojszora, Greka z pochodzenia, a później do wojewody brzesko-kujawskiego Andrzeja Leszczyńskiego. W murach tej kamienicy rozegrało się też jedno z ważniejszych wydarzeń religijnych tamtych czasów.
W 1570 roku w Kamienicy Oleśnickich spotkali się przedstawiciele braci czeskich, luteran i kalwinów. Podpisali tu tak zwaną „zgodę sandomierską”, która doprowadziła między innymi do opracowania wspólnego katechizmu. To wydarzenie wpisało kamienicę na karty historii polskiej reformacji.
Co czeka w środku – pięć interaktywnych przestrzeni
Nowa odsłona kamienicy to przede wszystkim pięć różnych stref, z których każda oferuje coś innego. Nie ma tu tradycyjnych gablot i tabliczek z opisami. Zamiast tego – zagadki, mechanizmy, interaktywne instalacje.
Kapsuła Czasu to przestrzeń, która pozwala zanurzyć się w historii Sandomierza i samej kamienicy. To punkt wyjścia do zwiedzania, miejsce gdzie kontekst historyczny nabiera życia.
Mechaniczny Teatrzyk zabiera widzów w podróż od powstania sandomierskiego grodu, przez najazdy tatarskie i historię Haliny Krępianki, aż po czasy podpisania wspomnianej zgody sandomierskiej. Forma teatrzyku mechanicznego – to coś między zabawką a przedstawieniem, fascynujące zarówno dla dzieci, jak i dorosłych.
Matematyczna RetroSfera to strefa dla miłośników liczb i logiki. Można tu poznać urządzenia z przeszłości służące do skomplikowanych obliczeń – liczydła, suwaki logarytmiczne, mechaniczne kalkulatory. Wszystko podane w formie wyzwań i zadań, które rozwijają logiczne myślenie. Nawet ci, którzy w szkole nie przepadali za matematyką, znajdą tu coś dla siebie.
Skarbiec Zagadek kryje historię Sandomierza w formie łamigłówek i zadań. Celem jest odkrycie Wielkiego Kodu – zabawa idealna dla rodzin z dziećmi w wieku szkolnym. Wymaga współpracy, kombinowania, czasem cofnięcia się o krok.
Pracownia Wyobraźni to przestrzeń najbardziej otwarta, zachęcająca do kreatywności i eksperymentowania. Miejsce, gdzie dzieci mogą dać upust pomysłom.
Dla kogo to miejsce?
Kamienica Oleśnickich sprawdzi się przede wszystkim u rodzin z dziećmi od około 6-7 lat wzwyż. Młodsze pociechy też znajdą tu coś ciekawego, ale pełnię atrakcji docenią te, które potrafią już czytać i rozwiązywać zagadki.
To też dobre miejsce dla dorosłych zainteresowanych historią w mniej konwencjonalnej formie. Mechaniczny teatrzyk czy stare urządzenia matematyczne potrafią zafascynować niezależnie od wieku. Nie każdy lubi tradycyjne muzea z długimi opisami – tu dostaje się wiedzę przez doświadczenie i interakcję.
Grupy szkolne również chętnie odwiedzają kamienicę. Połączenie edukacji z rozrywką działa lepiej niż sucha teoria z podręcznika.
Podziemna trasa turystyczna – bonus pod kamienicą
Z parteru kamienicy prowadzi wejście do słynnych Lochów Sandomierskich – rozległego systemu piwnic i korytarzy wykutych w lessie pod starówką. To osobna atrakcja, choć fizycznie połączona z kamienicą.
Podziemne korytarze służyły kiedyś jako magazyny kupieckie. Powstały w większości między XV a XVI wiekiem, choć tradycja przypisuje im jeszcze starszy rodowód. Głębokość lochów sięga nawet 15 metrów. Kopano je bez zabezpieczeń ścian i stropów – dziś oczywiście są odpowiednio wzmocnione dla bezpieczeństwa turystów.
Warto zaplanować czas zarówno na zwiedzanie kamienicy, jak i zejście do podziemi. To dwa różne doświadczenia, które dobrze się uzupełniają.
Kamienica Oleśnickich jest uważana za najpiękniejszą mieszczańską kamienicę w Sandomierzu. Jej barokowy szczyt zdobiony balustradą z wazonami i zachowane podcienia sprawiają, że wyróżnia się spośród innych budynków przy rynku.
Ile czasu przeznaczyć na zwiedzanie?
Samo zwiedzanie kamienicy z jej pięcioma strefami zajmie około godziny do półtorej godziny. Wszystko zależy od tego, jak bardzo rodzina angażuje się w rozwiązywanie zagadek i eksperymentowanie z interaktywnymi instalacjami.
Jeśli dodać do tego Podziemną Trasę Turystyczną, trzeba doliczyć kolejne 30-45 minut. Razem wychodzi około dwóch godzin – tyle powinno wystarczyć, żeby spokojnie wszystko obejrzeć bez pośpiechu.
Dobrze jest zaplanować wizytę w kamienicy na moment, kiedy dzieci są jeszcze wypoczęte. Po intensywnym zwiedzaniu starówki i wspinaniu się po sandomierskich wzgórzach, zagadki mogą już nie wchodzić tak dobrze.
Praktyczne informacje – godziny, ceny, dojazd
Kamienica Oleśnickich znajduje się przy Rynku 10 w Sandomierzu. To północno-zachodni narożnik rynku, pierwsza kamienica po prawej stronie dla osób idących od Bramy Opatowskiej w stronę ratusza.
Godziny otwarcia:
- Od października do 19 kwietnia: 9:00 – 17:00
- Od 20 kwietnia do końca września: 9:00 – 19:00
- Nieczynne we wtorki
Ceny biletów: Bilety dostępne są bezpośrednio w kamienicy. Szczegółowy cennik i możliwość zakupu dla grup zorganizowanych – najlepiej sprawdzić aktualnie na stronie www.kamienicaolesnickich.pl lub pod numerem telefonu 780 967 007.
Jak dojechać: Kamienica stoi w samym centrum Sandomierza, na rynku starego miasta. Dojazd samochodem do centrum Sandomierza nie stanowi problemu, choć w sezonie turystycznym znalezienie miejsca parkingowego może być wyzwaniem. Najbliższe parkingi znajdują się przy ulicach otaczających starówkę. Od parkingu do rynku to kilka minut spaceru.
Dla osób przyjezdnych komunikacją publiczną – dworzec autobusowy w Sandomierzu znajduje się około 1,5 km od rynku. Można dojść pieszo lub złapać taksówkę.
Kontakt: [email protected]
Co jeszcze warto zobaczyć w okolicy
Kamienica Oleśnickich to tylko jeden z punktów na mapie sandomierskiej starówki. W promieniu kilkudziesięciu metrów czekają kolejne atrakcje.
Ratusz z wieżą widokową stoi dosłownie kilkadziesiąt kroków dalej. Wejście na wieżę daje świetny widok na całe miasto i okolicę. Brama Opatowska, jeden z symboli Sandomierza, znajduje się tuż obok. Katedra, zamek, dawna synagoga – wszystko w zasięgu krótkiego spaceru.
Sandomierz to miasto, które dobrze zwiedzać pieszo. Starówka jest niewielka, ale gęsto upakowana zabytkami. Wąskie uliczki, strome schody, punkty widokowe – każdy zakątek ma swój klimat.
Po zwiedzaniu kamienicy warto usiąść w jednej z kawiarni przy rynku i po prostu poobserwować życie miasta. Sandomierz ma w sobie spokój, którego brakuje w większych turystycznych miejscach.